Bloggfęrslur mįnašarins, desember 2007

Jólahugleišing

Ķ kyrrš og fegurš žessa jóladagsmorguns velti ég žvķ fyrir mér hve margir leiši hugann aš žvķ hvers vegna viš fögnum jólunum. Sumir nefna hįtiš ljóssins ķ mesta skammdeginu; en žaš passar ekki viš samskonar hįtiš ķ Įstralķu žar sem nś er hįsumar.

Flestir tengja žessa hįtiš fęšingu Jesś og įrleg hįtķšarhöld eru eins og afmęlisfagnašur. Flestir žekkja įreišanlega žį tilfinningu aš vilja glešja žann sem į afmęli og vilja gjarnan, ķ afmęlisfagnašinum, fęra honum eitthvaš sem vekur honum gleši. Žį kemur hin klassiska spurning um hvaš afmęlisbarniš langi ķ og hvaš žvķ finnist mikilvęgt ķ lķfsgöngu sinni.

Žegar ég les um lķfsgöngu Jesś, sé ég fyrir mér barn og sķšar ungmenni, sem er nokkuš skapmikiš en jafnframt skapfastur og lętur ekki hrekjast af žeirri braut sem hann vill ganga. Manndómsvķgslu sķna tók hann śt meš žvķ aš dveljast langan tķma einn ķ aušninni, fjarri öllu žvķ sem heimurinn gat gefiš til lķfsgęša og framfęrslu.  Žaš eina sem hann hafši meš sér var trśin į  kraft Gušs  og einlęgur įsetningur hans aš elska, virša og opinbera žann kraft mešal mannanna.

Frį upphafi vega mannsins, hefur freistarinn veriš innan seilingar hans. Svo var einnig viš manndómsvķgsludvöl Jesś ķ aušninni. Freistarinn vitjaši hans ķtrekaš og bauš honum żmislegt sem hann taldi aš Jesś gęti hugsanlega langaš ķ. Freistarinn veit nefnilega aš erfišasta žolraun hvers manns er aš stjórna vęntingum sķnum og löngunum. Einmanna mašur ķ aušninni, svangur og žreyttur, var žvķ įlitleg brįš.

En, Jesś hafši nęga stašfestu og viljastyrk til aš vķsa žessum freistingum frį sér ķ hvert skipti sem žeim var haldiš aš honum. Hann vissi aš žessar freistingar vęru ekki komnar frį Guši  og žęr voru ekki heldur žess ešlis aš žęr mundu glešja Guš.  Freistingarnar byggšust į žvķ aš hann gęti miklaš sjįlfan sig og tignaš žann sem bar fram freistingarnar. Slķkt vissi Jesś aš mundi ekki glešja Guš žvķ hann glešst ekki yfir gjöfum eftir veršmati eša sżndargildi, heldur eftir kęrleikanum ķ hjarta gefandans og lķfsnęringargildi gjafarinnar fyrir žyggjandann.

Ķ ljósi žess sem hér hefur veriš skirfaš og meš hlišsjón af lķfsgöngu okkar undanfarna įratugi, sem segjumst flest vera kristin, velti ég fyrir mér hvort įherslan į ferlsi einstaklingsins og vaxandi sjįlfhverfa, sé į leiš meš aš rjśfa tengsl hįtķšleika viš kęrleika,  hjartahlżju, viršingu og aušmżkt?  Ég vona svo sannarlega aš svo sé ekki og verši ekki, en hęttumerkin eru sżnileg į sama hįtt og loftslagsbreytingarnar.

Guš blessi ykkur og gefi ykkur kęrleika og friš ķ hug og hjarta į žessari jólahįtiš og um alla ykkar framtķš. 


Er hafin barįtta um feitan bita?

Augljóslega er hafin barįtta um stašsetningu olķuhreinsunarstöšvar. Ķ fljótu bragši viršist įróšurinn beinast geng žvķ aš stöšin verši reist ķ Hvestu ķ Arnarfirši.

Nokkuš er ljóst, aš į sama hįtt og hęgt var aš skapa mannafla fyrir įlver ķ Reyšarfirši, vęri hęgt aš skapa vinnumarkaš fyrir olķuhreinsunarstöš ķ Hvestu. Žaš yrši t. d. gert meš žvķ aš grafa göng milli Bķldudals og Tįlknafjaršar og žašan yfir į Patreksfjörš. Einnig žyrfti jaršgöng frį Bķldudal śt ķ Hvestu, žvķ vegurinn žangaš liggur um brattar hlķšar, meš grjóthruni, og viš innra horn Hvestunnar er hamraveggur sem gengur ķ sjó fram. Vegalengdir innan slķks vinnusvęšis yršu ekki meiri en yrši į svęšinu frį Dżrafirši til Ķsafjaršar.

Meš hlišsjón af žvķ aš framangreint svęši yrši gert aš einu atvinnusvęši meš jaršgöngum vęri nokkuš ljóst aš einungis ein leiš kęmi til greina sem samtenging noršur- og sušursvęšis Vestfjarša, en žessi svęši skiptast um Arnarfjörš. Sś leiš vęri aš gera jaršgöng undir Hrafnseyrarheiši, frį Dyrafirši til Arnarfjaršar og sķšan jaršgöng innan Arnarfjaršar, frį Borgarfirši yfir ķ Geiržjófsfjörš. Sķšan yrši lagšur vegur meš ströndinni śt į Bķldudal. Jaršgöng undir Arnarfjörš yršu mikiš dżrari framkvęmd žvķ fjöršurinn er bęši djśpur og breišur. Ferjuleišin yrši einnig kostnašarsöm, meš hafnarašstöšu beggja vegna fjaršarins.

Ef vilji stjórnvalda stendur til žess aš byggja upp atvinnulķf og mannlķf į sunnanveršum Vestfjöršum r umrędd olķuhreinsunarstöš eflaust einn af žeim valkostum sem til greina koma. 


mbl.is Jaršgöng undir Arnarfjörš?
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Sala aflaheimilda ER ólögmęt

Ķ hart nęr tvo įratugi hafa stašiš yfir deilur viš framkvęmdavaldiš um mešferš žess į eignum rķkisins, ž. e. aušlindum fiskimiša okkar. Žau svör sem fengist hafa hjį sjįvarśtvegs- og fjįrmįlarįšuneytum vegna kvartana um ólögmęta gjörninga, hafa ekki boriš gott vitni um menntunarstig og žroska žeirra sem žau svör unnu. En nś er aš birta til meš óbeinni ašstoš Rķkisendurskošunar (Rsk), sem nś į haustdögum kom fram meš skżrslu um lögmęti afhendingar eignarréttinda rķkisins į aušlindum.

Ķ skżrslu Rsk, er fjallaš um afhendingu aušlinda ķ vatnsföllum til virkjanafram- kvęmda. Žar kemur fram skżr skilningur Rsk į žvķ hvaš lög heimili um mešferš eigna rķkisins. Fram hefur komiš aš žessi skilningur sé ekki umdeildur, žannig aš nś er loksins komnir fram rökfastir žęttir sem styšja žęr įdeilur sem veriš hafa ķ sambandi viš śthlutun aflaheimilda.

Žar hefur veriš deilt um heimildir sjįvarśtvegsrįšuneytis til svokallašrar “varanlegrar” śthlutunar hlutdeildar ķ veišistofni fiskimiša okkar til einstakra śtgerša, óhįš veišireynslu žeirri sem lögin um fiskveišistjórnun tilgreina. Žar er įtt viš aš einstakar śtgeršir geti keypt til sķn aukin veišikvóta frį öšrum śtgeršum og meš žvķ aukiš svokallaša “varanlega” hlutdeild sķna ķ heildarafla įrsins. Viš sem gagnrżnt höfum žetta fyrirkomulag höfum haldiš žvķ fram aš žetta stęšist ekki lög og nś viršist sem Rsk sé meš sama skilning og viš hvaš varšar lagaumhverfi viš rįšstöfun rķkiseigna.

Ķ skżrslu sinni fjallar Rsk um skilyrši fyrir rįšstöfun rķkiseigna. Žar segir svo į bls. 17:

“Skilyrši fyrir rįšstöfun rķkiseigna er vķšar aš finna ķ löggjöfinni en ķ framangreindu įkvęši 40. gr. stjórnarskrįr. Helstu fyrirmęlin hér aš lśtandi er aš finna ķ fjįrreišulögum nr. 88/1997. Rifja mį upp aš eitt af markmišunum, sem bjuggu aš baki žessum lögum, var aš undirstrika FJĮRSTJÓRNARVALD ALŽINGIS, sbr. einkum 40. og 41. gr. stjórnarskrįrinnar, og efla eftirlit og ašhald löggjafans meš framkvęmdavaldinu og rįšstöfun žess į fjįrmunum rķkisins. Ķ samręmi viš žessi markmiš er ķ 29. gr. žeirra męlt fyrir hvernig standa skuli aš rįšstöfun žeirra eigna rķkisins, sem eru į forręši rķkisašila ķ A-hluta rķkisreiknings. Samkvęmt 1. mgr. žessarar greinar skulu rķkisašilar ķ A-hluta rķkisreiknings HVERJU SINNI afla heimilda ķ lögum til aš kaupa, selja, skipta eša leigja til langs tķma fasteignir, eignarhluta ķ félögum, skip, flugvélar, söfn og safnhluta, sem hafa aš geyma menningarveršmęti, og AŠRAR EIGNIR SEM VERULEGT VERŠGILDI HAFA.”

Ķ athugasemdum viš žessa framangreindu grein ķ frumvarpi aš fjįrreišulögum er tekiš fram aš leiga til langs tķma mišist viš samning til lengri tķma en eins įrs.

Hér er ljóst aš fiskveišiheimildir okkar falla klįrlega undir skilgreininguna “AŠRAR EIGNIR SEM VERULEGT VERŠGILDI HAFA” Veršmęti žeirra er skrįš hjį Fiskistofu. Žó stjórnvöld śthluti žeim endurgjaldslaust, eru žessar heimildir seldar rįndżru verši į svo köllušum “markaši”. Fiskistofa, sem er undirstofnun sjįvarśtvegsrįšuneytisins, heldur nįkvęma skrį yfir magn og verš seldra aflaheimilda, žannig aš veršgildi og veršmęti eru stjórnvöldum vel ljós.

Ķ žessu sambandi er rétt aš benda į žaš sem hér į undan er rakiš śr 29. gr. fjįrreišulaga, žar sem segir aš: Samkvęmt 1. mgr. žessarar greinar skulu rķkisašilar ķ A-hluta rķkisreiknings HVERJU SINNI afla heimilda ķ lögum til aš kaupa, selja, skipta eša leigja til langs tķma fasteignir, eignarhluta ķ félögum, skip, flugvélar, söfn og safnhluta, sem hafa aš geyma menningarveršmęti, OG AŠRAR EIGNIR SEM VERULEGT VERŠGILDI HAFA.”

Žetta žżšir ķ raun aš HVERJU SINNI sem sjįvarśtvegsrįšherra śthlutar śtgerš “varanlegri” aflahlutdeild, žarf hann aš leggja žį skrį fyrir Alžingi til samžykktar, žar meš tališ veršmęti śthlutunarinnar. Sama į viš ef ašili sem hefur nżtingarrétt į aflahlutdeild vill “selja” žann rétt til annars ašila, žarf sjįvarśtvegsrįšherra aš leggja žaš fyrir Alžingi til samžykktar, įšur en hann stašfestir flutninginn samkvęmt fiskveišistjórnunarlögum.

Žessi nišurstaša er byggš į žvķ sem segir oršrétt ķ athugasemdum framangreinds frumvarps til fjįrreišulaga, en žar segir um žaš sem aš framan er rakiš um rįšstöfun rķkiseigna:

Meš žessu er reynt aš tryggja aš hvorki sala į veigameiri eignum rķkisins né kaup, skipti eša leiga į slķkum eignum geti įtt sér staš NEMA ALŽINGI SAMŽYKKI VIŠSKIPTIN FYRIR FRAM. Liggi slķk heimild ekki fyrir veršur aš semja um višskiptin meš fyrirvara um samžykki Alžingis. Žó slķkur fyrirvari sé ekki geršur ķ einstökum samningum breytir žaš engu um žaš aš samningurinn er EKKI BINDANDI fyrir rķkiš nema Alžingi veiti samžykki sitt fyrir honum.

Žarna liggur žetta skżrt fyrir. Enginn sem fylgst hefur meš veršlagningu aflaheimilda, veltist ķ vafa um aš žar er veriš aš versla meš veigamiklar eignir rķkisins. Mįliš er hins vegar aš žaš er gert įn allra heimilda og rķkissjóšur fęr ekkert af žvķ fjįrmagni sem fyrir rķkiseignina er greitt. Žetta er ķ raun grafalvarlegt mįl. Žarna eru menn aš selja ķmyndašan eignarrétt yfir višurkenndri rķkiseign, eignarrétt sem aldrei hefur veriš samžykktur eša stašfestur aš neinu leiti af Alžingi og framkvęmdavaldiš tekur žįtt ķ žessari fjįrkśgun og ķ raun stżrir henni. Er hęgt aš brjóta meira en žetta gegn žjóš sinni?


Prestar ķ skólastarfi?

Mikiš hefur veriš rętt og ritaš um aškomu presta aš starfsemi leik- og grunnskóla okkar. Af misjafnri žekkingu er mikiš fjallaš um meintan tilgang kirkju og presta en engin tilfelli nefnd žar sem barn hafi veriš lįtiš taka žįtt ķ starfsemi presta gegn vilja sķnum. Žvķ sķšur er bent į atriši žar sem fariš er śt fyrir ešlileg kurteisis eša sišferšismörk. Žrįtt fyrir allt žetta er mikiš talaš um mannréttindabrot įn žess aš slķk brot séu tilgreind sem raunveruleiki en stöšugt talaš um ętluš eša ķmynduš slķk brot.

Ég velti fyrir mér hvort hin mikla įhersla, undanfarinna įratuga į fresli einstaklingsins, sé aš skila okkur žeim įrangri aš viš séum aš verša aš hjörš einstaklinga sem hver hugsar um sig sem óhįša öllum hinum, en žjóšarvitund og žjóšarsamstaša aš hverfa. Hvaš getur valdiš žvķ aš mér finnst vera vaxandi harka ķ einstaklingkröfum eša kröfum fįmennra hópa, sem gera kröfur til žess aš meginžorri žjóšarinnar lįti af venjum sķnum og undirgangist ok žeirra. Er žetta kannski vķsbendin um aš fręšsla um lżšręšisvitun hafi lķtiš veriš sinnt ķ skólum undanfarna įratugi?

Sjįlfur naut ég žess į skólaįrum mķnum aš prestur kenndi mér kristnifręši og fleiri fög. Engin žvingandi bošun var ķ žeirri fręšslu heldur eingöngu talaš um kęrleikann mikilvęgi žess aš višra sannleikann og hvaš žaš vęri gott aš vera góšur viš ašra. Frį žeim tķma sem ég var ķ skóla, hefur išulega veriš um žaš talaš aš kristnifręšsla hafi veriš į miklu undanhaldi ķ skólastarfi. Sé žaš rétt, er langt frį žvķ aš slķkt hęttuįstand sé rķkjandi sem nokkrir einstaklingar hafa haldiš fram aš undanförnu.

En, ég hef tekiš eftir öšru hęttuįstandi į undanbförnum įrum. Žaš er vaxandi fjöldi barna sem birta ķ augum sķnum depurš, einmannaleika, innri tómleika og sorg. Sjįiš žiš žetta ekki lķka. Horfiš ķ augun į börnum žegar žau eru ekki aš takast į viš einhver śrlausnarefni. Höfum viš kannski veriš svo upptekin ķ lķfsgęšakapphlaupinu aš viš höfum ekki tekiš eftir žvķ aš hiš ešlilega ęskublik og forvitni er aš verša sjaldgęfari sjón ķ augum barna?

Ég velti žvķ lķka fyrir mér hvort žeir sem mest tjį sig gegn starfi presta ķ skólum, hafi ķ raun leitt hugann aš žvķ hvernig hugur barna starfar. Hvaš muna žeir sjįlfir mikiš af žvķ sem sagt var viš žį į skólaįrum žeirra, af atrišum sem ekki vöktu meš žeim forvitni? Ég sjįlfur man t.d. afar lķšiš af žvķ sem presturinn talaši um. Ég man aš mér fundust margar sögurnar fallegar en ég man ekkert śr efni žeirra. Ég į žarna minningu um mann sem var einstaklega lipur aš tala viš okkur žannig aš okkur leiš vel og okkur hefur öllum žótt einstaklega vęnt um žennan mann, alla tķš sķšan.

Ķ ljósi žessa mį žį einnig spyrja: Hvašan kemur foreldri vald til aš meina barni sķnu aš vera meš ķ hópi jafnaldra sem hlusta į sögur og syngja hlżlega söngva? Hafi barniš ekki innri įhuga fyrir sögunum eša žvķ sem fram fer, dvelur hugur žess ekki lengi viš žaš sem fram fór. Hömlun foreldrisins į žvķ aš barniš fylgdi hópnum getur hins vegar fylgt barninu alla ęvi og oršiš žvķ til travala og varanlega skemmt sambandiš milli foreldris og barns.

Lįtum börnin ekki gjalda žess žó okkur finnist Guš hafa brugšist okkur eša viš fengiš minni skammt af kęrleika en viš hefšum višjaš. Sżnum umburšarlyndi og žaš sem kalla mętti fjölmenningarleg višhorf.


Höfundur

Guðbjörn Jónsson
Guðbjörn Jónsson
F.v. ráðgjafi

Heimsóknir

Flettingar

  • Ķ dag (20.9.): 1
  • Sl. sólarhring: 1
  • Sl. viku: 168
  • Frį upphafi: 149473

Annaš

  • Innlit ķ dag: 1
  • Innlit sl. viku: 149
  • Gestir ķ dag: 1
  • IP-tölur ķ dag: 1

Uppfęrt į 3 mķn. fresti.
Skżringar

Sept. 2017
S M Ž M F F L
          1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband