Bloggfrslur mnaarins, desember 2014

Er verkfallsvopni httu ???

Flki lgri repum launastigans er afar mikilvgt a viring s borin fyrir verkfallsvopninu sem var komi a frumkvi lglaunaflks, eim tilgangi a verja lgmarkslaun vi a mark a 8 tma vinna 6 daga vikunnar, dygi til framfrslu mealfjlskyldu. S draumur hefur a vsu aldrei rst en fyrir v eru svo sem til gildar stur.

Verkfallsvopni var upphafi eingngu heimilt til afnota fyrir flk innan Alusambands slands, sem var eingngu samband verkaflks. Fyrstu rin gekk nokku vel a rtta vi launakjr lglaunaflks sem var til ess a menntaflk fr a skjast eftir a f verkfallsheimild en var hafna. Sneru eir blainu vi og skuu eftir aild a Alusambandi slands, en gttu ess a nefna ekki a eir vru a skjast eftir a komast stu til a geta beitt verkfallsvopninu kjarabarttu sinni.

Vi essa breytingu frist verkfallsvopni fr v a vera barttutki til varnar v a laun fyrir verkamannavinnu dygi fyrir hflegri neyslu mealfjlskyldu. ar sem verkfallsvopni hafi eingngu veri beitt til hkkunar launataxta verkaflks, hafi hkkana jafnan veri krafist prsentuvs. Hafi a ekki valdi neinum umtalsverum breytingum launahlutfllum. a fr hins vegar a breytast me tilkomu menntaflks rair AS flks.

Menntaflki var almennt tluvert betri launum en verkaflk. a beitti smu afer og verkaflk og krafist kjarabta prsentuvs, sem var til ess a laun ess hkkuu meira en laun verkaflks. stan var s, sem reyndar er enn, a samtk menntaflks fr samningavirur eftir verkaflki. Ni annig aeins betri prsentutlu sem einnig reiknaist hrri laun en verkaflks, annig a kjarabtur menntaflks uru stugt meiri en kjarabtur verkaflks. Vi essar astur fr launabili a aukast og verkfallsvopni var ekki sama barttutkiverkaflks og veri hafi, ar sem flestar stttir voru n farnar a beiti v sinni kjarabarttu.

egar launahlutfll fru a skekkjast meira, neikva evginn fyrir verkaflk, fr a a krefjast hrri prsentuhkkana snum kjarasamningum, til a vinna upp a launabil sem hafi skapast. Gekk etta svolti eftir fyrstu en menntastttirnar voru ekki v a leyfa essa leirttingu v r stttir, sem almennt voru me umtalsvert hrri laun en verkaflk, fr n fram aeins hrri prsentuhkkun en launaflk fkk til leirttingar. Afleiingin var aeins meira launabil en veri hafi, sta ess a launabili minnkai aeins.

Afleiingar ess eltingaleiks sem hr var lst er raun annar fturinn undir averblgu sustu ratuga liinnar aldar, ar sem verblga fr yfir 80% og krfur um launahkkanir nu 30% riggja mnaa fresti. sama tma hkkuu tekjur jflagsins ekkert erlendum myntum. Gengi krnunnar var v fellt til a ba til a aukna peningamagn sem launahkkanir, verhkkanir, bi af vldum gengisfellinga og innlendra hkkana til a f inn fyrir hkkuum launum. Samspil essara tta bj til verblgu sem setti af sta vtahring sem stjrnmlamenn gtu ekki leyst.

A A ENDURTAKA KAPPHLAUP RAUNVERULEIKANS ??

Eftir a hafa hgt en btandi nlgast vitrn vinnubrg vi rekstur samflags okkar, me lkkandi launakrfum og lkkandi verblgu, blasir n vi opinber afr a fjrhagslegu sjlfsti jarinnar skiljanlegum krfum lkna. ENGINN STTTinnan jflagsins getur me nokkurri sanngirni mia sig vi launakjr rum lndum v rekstrargrundvllur samflags okkar er byggur allt rum forsendum. skringar v eru dlti flknar en stuttu mli m segja a a stafi af v a egar vi gerum EES samninginn, voru framleislugreinar fyrir innlendan marka raun settar rot vegna ess a ekkert var huga a v hve mikilvgt a vri fyrir landsframleisluna a efla innlenda inaarframleislu til a auika innlenda peningaveltu.

Af hreinum vitaskap eyilgum vi hina raunverulegu sjlfbrni samflagsins okkar tunda ratug sustu aldar og fyrsta ratug essarar aldar. vitaskap sem fyrst og fremst verur rakinn til stjrnvalda og Alingis. Flestar r agerir sem um rir hefu, hver um sig, duga til ess a vera reknir fr stjrnun fyrirtkis. Hr voru essir ailar hins vegar blessair og umvafir drarljma, sem svo allt ainu slkknai undir rslok 2008. En af hverju skildi g segja a krfur lkna su vsun nja averblgu. Skoum a aeins.

Slide9

Hrna getum vi s hvernig vi frum me tekjur okkar fr 1997 til 2013. Ljsbla lnan er einskonar viskiptajfnuur, mismunur inn- og tflutnings. Greinilega sst hvernig allt jafnvgi fer egar a fer saman a stru rkisbankarnir eru seldir og krnan ltin fljta frjls heimsviskiptunum, lkt og um strstu mynt veraldar vri a ra. Vi slkar astur koma algjrlega nir menn a stjrnun stru bankanna. Menn sem EKKERT hugsa um elilega jflagsrun en setja af sta hlutafjrkapphlaup og vermtalausa eignaaukningu verbrfamarkaar. Sj m rauu lnunni hvar fer a bera lausafjrskorti. En hi srsta er fyrir tekjugreinar okkar a vi hruni2008 fll gengi krnunnar verulega en a olli verulega auknum tekjum tflutningsgreina. En innflutningur eykst einnig, annig a tekjuafgangur var ekki mikill. En hvernig er svo heildarmyndin?

Slide6

Hr sst velta jflaginu. Raua lnan (Verg landsframleisla) snir alla veltu landinu. Grna lnan snir jartgjldin og fjlublalnan snir tflutningstekjurnar. En skoum aeins nnar hva er a baki essari uppsveiflu tflutningstekjum. Sjum a nstu mynd.

Slide7

essari mynd sst a uppsveiflan um aldamtin 2001 eru bi af vldum magnaukningar og verhkkunar. Uppsveiflan 2007 til 2013 er vegna verhkkunar sem rekja m a mestu til gengisaskrningar slensku krnunnar. En ltum hvenrig jartgjldin skiptast.

Slide2

essari mynd sst hvernig jartgjld skiptast milli einkaneyslu (allt sem reki er af einkafyrirtkjum ea einstaklingum), samneyslu (allt sem reki er af opinberum ailum) og fjrmunamyndunar (fjrmlaumhverfi). egar Skou er hin mikla aukning jartgjalda eftir a gengisskrning krnunnar er gefin frjls, verur einnig a lta til ess a essum sama tma eru stru rkisbankarnir seldir og nir eigendur eirra fara t einskonar fjrhttuspil. hrifin fr v kemur a mestu fram fjrmlaumhverfinu (ljsblu lnunni) en hefur nokkur hrif samneyslu og einkaneyslu. Ltum nst hvernig Hagstofan sundurliar liinn Fjrmunamyndun. Sjum nstu mynd.

Slide3

egar liti er essa mynd snir raua lna fjrmunamyndunina sem kom fram sustu mynd. arna sst einnig a aalhrif uppsveiflunnar er fr atvinnuvegum landsins, ar me tali fjrmlaumhverfi, bnkum og Kauphll. sta essarar uppsveiflu eru a mnu mati hreinir fjrglfrar nrra stjrnenda bankanna. eir fru raun a leika sr me fjregg jarinnar. eir fundu glufu lgum um fjrmlafyrirtki, ar sem eir gtu bi til gerfi vermtisaukningu fyrirtkja, n ess a nokkur raunvermti vru ar a baki. A hluta var etta drifi fram me erlendum skammtmalnum en a mestu me kauphallarbraski. ar var bin til vintraleg vermtisaukning hlutabrfa sem fri upp ver hlutabrfum fyrirtkja langt upp fyrir raunverulega veltuaukningu ea hagna. Ekki verur eytt plssi nkvmar tskringar essum svikamyllum hr en essi mynd dregin fram til a sna umfangi. Mrgum fannst miki til a allar hsbyggingarnar runum fyrir hrun, en fjlublu lnunni sst hve a var raun ltill hluti af allri glfrastarfseminni. Samt alltof miki egar ess er gtt a megni af eim hsbyggingum var framkamt fyrir erlend skammtmaln. En peningar sem steyptir eru fastir hs, vera ekki endurgreiddir eftir 3 - 5 r fr lntku.

ljsi ess sem hr hefur veri raki teldi g mikilvgt a r stttir sem telja rekstur samflagsins geta bori miklar launahkkanir, eir bendi hvar s svigrm ea lausir peningar til a mta krfum eirra. Er kannski tlun eirra a steypa jinni aftur t averblgu sem rsti skmmum tma llu atvinnulfi of meginorra heimila landinu. Eru essir ailar tilbnir a bera byrg slku gagnvart flkinu landinu?


Hver er afkoma jflagsins??

Undanfarna daga hafa menn velt v fyrir sr hvort a geti veri a Hagstofna s a gefa upprangar tlur um afkomu jflagsins. Einkanlega vakti a spurningar hj flki egar Selabankastjri lt ljs efasemdir um a tlur Hagstofunnar vru rttar.g kva v a fara inn vef Hagstofunnar og kkja r tlur sem ar koma fram.

Slide1Hr m sj tlur yfir t- og innflutning 2013 og 2014 9 mnui hvors rs. Tlurnar eru milljnum.

Eins og sst nestu lnunni, mismun inn og tflutnings, var tflutningur umfram innflutt rinu 2013 127,3 milljarar. Mismunurinn var minni 2014, ea 104,1 milljarur.

Mr finnst athyglivert og einnig skemmtilegt a sj hve sala(tflutt) jnusta er farin a slaga htt upp tfluttar vrur, sem lklega er bi sjvarafurir l og fleiri inaarvrur. Vi drgum ennan hagna vissulega miki niur me innflutningi jnustu og vri frlegt a vita hve miki af essu er vegna innflutnings miklum fjlda erlendra hljmsveita og skemmtikrafta og hva miki vri vegna kaupa opinberra aila erlendri srfrijnustu. En taki einnig eftir v a essu ri eru nett gjaldeyristekjur okkar (tflutt - innflutt) ekki nema 104,1 milljarur, sem er rtt rmlega s upph sem arf a greia vexti af erlendum lnum.

Vi eigum tvo valkosti varandi niurstur essar. Anna hvort a lta r sem of mikla eyslu gjaldeyri, ea a vi verum a afla mun meiri gjaldeyris. Og a gerum vi einungis me v a efla atvinnulfi. Til ess notum vi a lausaf sem safnast upp hj sjasfnurum eins og lfeyrissjum og rum fjrfestum. Ef vi flytjum lausaf r landi er tiloka a lfskjr hr geti batna.


Höfundur

Guðbjörn Jónsson
Guðbjörn Jónsson
F.v. ráðgjafi

Heimsknir

Flettingar

  • dag (21.7.): 0
  • Sl. slarhring: 19
  • Sl. viku: 177
  • Fr upphafi: 148384

Anna

  • Innlit dag: 0
  • Innlit sl. viku: 158
  • Gestir dag: 0
  • IP-tlur dag: 0

Uppfrt 3 mn. fresti.
Skringar

Jl 2017
S M M F F L
            1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31          

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband